Cuối tháng 8/2026, nhiều diện tích lúa Hè Thu và lúa Mùa đang bước vào giai đoạn làm đòng, trỗ hoặc nuôi hạt. Đây là thời điểm bà con cần theo dõi ruộng thường xuyên vì một số sâu bệnh hại lúa tháng 8 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lá đòng, thân và bông lúa.
Mưa nhiều, độ ẩm cao cùng với ruộng lúa xanh rậm cũng tạo điều kiện cho một số bệnh lúa mùa mưa phát triển. Thay vì chờ sâu bệnh xuất hiện nhiều mới xử lý, bà con nên kiểm tra ruộng sớm để nhận biết đúng đối tượng và có biện pháp phù hợp.
Nội dung bài viết
1. Sâu cuốn lá nhỏ
Sâu cuốn lá nhỏ thường gây hại bằng cách nhả tơ cuốn lá lúa thành từng ống rồi ăn phần thịt lá bên trong. Những lá bị hại nhiều thường chuyển màu trắng hoặc bạc, làm giảm diện tích lá xanh của cây.
Dấu hiệu dễ nhận biết
- Lá lúa bị cuốn dọc.
- Bên trong lá có sâu non hoặc dấu vết bị ăn.
- Mặt lá xuất hiện những vệt trắng.
- Ruộng bị nặng có thể nhìn thấy từng mảng lá bạc màu.
Ở giai đoạn lúa làm đòng – trỗ, bà con cần chú ý bảo vệ lá đòng vì đây là bộ phận có vai trò quan trọng trong quá trình tạo và nuôi hạt.
Nên làm gì?
Thăm ruộng thường xuyên, đặc biệt tại những khu vực lúa xanh tốt và rậm rạp. Không nên chỉ thấy một vài lá cuốn đã phun thuốc ngay. Cần kiểm tra mức độ gây hại và ưu tiên áp dụng biện pháp theo hướng dẫn của cơ quan bảo vệ thực vật tại địa phương.
2. Rầy nâu và rầy lưng trắng
Rầy thường tập trung ở phần thân và gốc cây, chích hút nhựa làm cây lúa yếu dần. Khi mật độ cao, cây có thể vàng, sinh trưởng kém và dễ ảnh hưởng đến năng suất.
Cách kiểm tra rầy trên ruộng
Bà con nên:
- Vạch gốc lúa để quan sát.
- Kiểm tra nhiều vị trí khác nhau.
- Chú ý cả khu vực giữa ruộng, không chỉ ven bờ.
- Theo dõi những ruộng lúa xanh tốt, bón nhiều đạm.
Nếu phát hiện rầy, cần xác định mật độ trước khi quyết định xử lý. Tránh phun thuốc theo thói quen vì có thể làm giảm thiên địch có ích trong ruộng.
Xem thêm: Cách diệt côn trùng trong đất trồng cây
3. Sâu đục thân hai chấm
Sâu đục thân hai chấm có thể gây hại từ giai đoạn sinh trưởng đến khi lúa trỗ. Sâu non chui vào bên trong thân nên đôi khi khó phát hiện nếu chỉ quan sát bên ngoài.
Dấu hiệu cần chú ý
Ở giai đoạn sớm, dảnh lúa có thể bị héo. Khi lúa trỗ, phần thân bị sâu phá hại có thể làm xuất hiện bông bạc, hạt lép hoặc không phát triển bình thường.
Cuối tháng 8, những ruộng đang làm đòng hoặc chuẩn bị trỗ nên được kiểm tra kỹ hơn. Nếu phát hiện ổ trứng hoặc dấu hiệu sâu gây hại, bà con cần theo dõi sát để có biện pháp xử lý đúng thời điểm.
4. Bệnh bạc lá trong mùa mưa
Bệnh bạc lá là một trong những bệnh lúa mùa mưa bà con nên lưu ý, nhất là sau những đợt mưa lớn, gió mạnh hoặc tại các ruộng lúa quá xanh tốt.
Nhận biết bệnh bạc lá
Bệnh thường bắt đầu từ mép hoặc đầu lá. Vết bệnh sau đó lan dần xuống phía dưới, làm phần lá bị bệnh chuyển vàng rồi bạc trắng và khô.
Cách hạn chế bệnh
- Không bón quá nhiều phân đạm.
- Bón phân cân đối theo tình trạng cây.
- Kiểm tra ruộng sau mưa và gió mạnh.
- Giữ ruộng thông thoáng.
- Không tự ý pha trộn nhiều loại thuốc khi chưa xác định rõ nguyên nhân.
Với những ruộng đã xuất hiện bệnh, bà con cần đặc biệt thận trọng trong việc bón thêm đạm vì cây quá xanh tốt có thể làm bệnh tiếp tục phát triển.
5. Bệnh đạo ôn cổ bông
Đạo ôn cổ bông là bệnh đáng lưu ý khi lúa chuẩn bị trỗ và đang trỗ. Nếu bệnh xuất hiện ở vị trí cổ bông, việc vận chuyển dinh dưỡng đến hạt có thể bị ảnh hưởng.
Dấu hiệu nhận biết
- Vết bệnh xuất hiện quanh cổ bông hoặc các đốt trên bông.
- Phần bị bệnh chuyển màu nâu hoặc sẫm.
- Bông lúa có thể bị lép, hạt không chắc.
- Trường hợp nặng, cả bông có thể bị ảnh hưởng.
Những ruộng đã từng xuất hiện đạo ôn hoặc gặp thời tiết mưa ẩm kéo dài cần được kiểm tra thường xuyên hơn trong giai đoạn lúa trỗ.
Câu hỏi thường gặp về sâu bệnh hại lúa tháng 8
Cuối tháng 8 lúa thường gặp những sâu bệnh nào?
Một số đối tượng bà con nên chú ý gồm sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, rầy lưng trắng, sâu đục thân hai chấm, bệnh bạc lá và đạo ôn cổ bông.
Thấy lá lúa bị cuốn có nên phun thuốc ngay không?
Không nên vội phun thuốc. Bà con cần mở lá kiểm tra xem có sâu non bên trong hay không, đánh giá mức độ gây hại và tham khảo hướng dẫn tại địa phương trước khi xử lý.
Sau mưa cần kiểm tra bệnh gì trên lúa?
Sau những đợt mưa kéo dài, bà con nên chú ý các bệnh liên quan đến điều kiện ẩm như bạc lá và đạo ôn, đồng thời kiểm tra tình trạng thoát nước của ruộng.
Làm gì để hạn chế sâu bệnh phát triển mạnh?
Thăm đồng thường xuyên, bón phân cân đối, không để lúa quá xanh rậm và phát hiện sớm ổ sâu bệnh là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ gây hại.
Với sâu bệnh hại lúa tháng 8, điều quan trọng nhất là phát hiện sớm và xác định đúng nguyên nhân. Bà con không nên xử lý theo cảm tính mà cần dựa trên tình trạng thực tế của ruộng, thời tiết và khuyến cáo của cơ quan chuyên môn.
📱 Muốn theo dõi thêm kiến thức chăm sóc cây trồng, sâu bệnh, giá nông sản và dự báo thời tiết?
Tải ứng dụng mobiAgri ngay trên điện thoại để cập nhật thông tin hữu ích phục vụ sản xuất nông nghiệp mỗi ngày. mobiAgri – Đồng hành cùng bà con trong mỗi mùa vụ.
